Prawo najmu7 min

Rejestracja najmu krótkoterminowego — obowiązek UE a polski CWTON

Artykuł opracowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.

Jeśli wynajmujesz mieszkanie na krótkie pobyty — przez Airbnb, Booking.com czy podobną platformę — od kilku miesięcy krąży informacja, że grozi Ci kara nawet 50 000 zł za brak wpisu do rejestru. To i prawda, i nieprawda naraz, w zależności od tego, o czym dokładnie mowa: o unijnym rozporządzeniu, które już obowiązuje, czy o polskiej ustawie, którą Sejm uchwalił 8 października 2026 r., ale która nie jest jeszcze ogłoszona i nie obowiązuje. Rozdzielenie tych dwóch rzeczy jest tu najważniejsze — pomylenie ich prowadzi albo do niepotrzebnej paniki, albo do złudnego spokoju.

Rozporządzenie (UE) 2024/1028 — co obowiązuje od 20 maja 2026 r.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1028 w sprawie gromadzenia danych i wymiany informacji w sektorze usług krótkotrwałego zakwaterowania weszło w życie 20 maja 2026 r. w całej Unii Europejskiej. Rozporządzenie unijne — w odróżnieniu od dyrektywy — obowiązuje wprost, bez potrzeby przepisywania go w krajowej ustawie.

Jego trzon to obowiązek rejestracji każdego lokalu oferowanego na krótkie pobyty w systemie teleinformacyjnym prowadzonym przez państwo członkowskie oraz nadanie mu unikalnego numeru identyfikacyjnego, który musi pojawić się w każdym ogłoszeniu. Platformy pośredniczące (Airbnb, Booking.com i inne) mają obowiązek weryfikować ten numer i przekazywać dane o transakcjach organom krajowym.

Problem w tym, że rozporządzenie zakłada istnienie krajowego systemu teleinformacyjnego, a Polska — podobnie jak część innych państw — skorzystała z okresu przejściowego i tego systemu jeszcze nie uruchomiła.

Kogo dotyczy próg 30 dni

Zarówno rozporządzenie unijne, jak i ustawa uchwalona przez Sejm posługują się progiem 30 dni: wynajem lokalu na okres nieprzekraczający 30 dni traktowany jest jako usługa hotelarska, niezależnie od skali działalności i formy prawnej właściciela. Oznacza to, że przyszły obowiązek wpisu do rejestru obejmie zarówno profesjonalnych operatorów zarządzających kilkunastoma apartamentami, jak i właściciela wynajmującego okazjonalnie jedno mieszkanie w wakacje — próg dotyczy długości pobytu gościa, a nie tego, czy wynajmujący prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą.

To ważne rozróżnienie względem tego, co już dziś funkcjonuje na poziomie gmin. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych nakłada już obowiązek wpisu do prowadzonej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta ewidencji innych obiektów świadczących usługi hotelarskie — ale w praktyce dotyczy to przedsiębiorców i rolników prowadzących taką działalność, a nie każdego prywatnego właściciela wynajmującego mieszkanie okazjonalnie. CWTON ma tę lukę zamknąć, obejmując rejestracją wszystkich, niezależnie od tego, czy mają zarejestrowaną działalność.

Czego jeszcze nie ma w Polsce — okres przejściowy

Krajowym odpowiednikiem systemu z rozporządzenia ma być Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON). Na dziś CWTON nie działa: nie ma obowiązku uzyskania numeru CWTON, nie ma sankcji za jego brak, a platformy nie blokują ogłoszeń z tego powodu. Innymi słowy — obowiązek istnieje na poziomie unijnym, ale bez krajowej infrastruktury nie da się go faktycznie wykonać, a i nie ma jeszcze kto tego egzekwować.

8 października 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację, która ma wdrożyć rozporządzenie i uruchomić CWTON. Za głosowało 407 posłów, przeciw było 24, a 9 wstrzymało się od głosu. Ustawa trafiła do Senatu. Dopóki Senat jej nie rozpatrzy, prezydent nie podpisze, a tekst nie ukaże się w Dzienniku Ustaw, CWTON się z niej nie uruchamia: nie ma jeszcze obowiązku uzyskania numeru CWTON ani sankcji za jego brak.

W tekście przyjętym przez Sejm przepisy dające wspólnotom, spółdzielniom i gminom możliwość ograniczania najmu krótkoterminowego miałyby wejść w życie 1 stycznia 2028 r. Pozostałe przepisy — po 14 dniach od ogłoszenia. Senat może jeszcze zmienić i treść, i te terminy.

Uwaga: dopóki ustawa nie zostanie ogłoszona, opisane niżej kary i szczegóły procedury mogą się jeszcze zmienić. Traktuj je jako kierunek tekstu uchwalonego przez Sejm, a nie jako obowiązujący dziś stan prawny, i sprawdź aktualny status ustawy na stronach Sejmu przed podjęciem decyzji.

Co ma się zmienić po uruchomieniu CWTON

W tekście uchwalonym przez Sejm, po wejściu ustawy w życie, każdy lokal oferowany na krótkie pobyty będzie musiał mieć wpis w CWTON i indywidualny numer identyfikacyjny widoczny w ogłoszeniu. Platformy rezerwacyjne mają prezentować wyłącznie oferty z ważnym numerem, a prowadzenie takiej działalności bez wpisu — lub reklamowanie lokalu bez numeru — ma być zagrożone administracyjną karą pieniężną do 50 000 zł. Karom mają podlegać także same platformy, jeśli nie dopełnią obowiązku weryfikacji numerów.

Tekst uchwalony przez Sejm przewiduje też możliwość kontroli podejmowanych na wniosek — w praktyce najczęściej sąsiadów zgłaszających uciążliwy najem krótkoterminowy w budynku mieszkalnym. To istotna zmiana jakościowa: dziś skarga sąsiada na turystów rotujących się w mieszkaniu obok trafia najczęściej do wspólnoty albo prosto do policji w sprawie zakłócania ciszy nocnej, bez żadnego związku z obowiązkiem rejestracyjnym. Po wejściu ustawy taka skarga będzie mogła uruchomić kontrolę wpisu do CWTON — co dla właściciela bez numeru oznacza realne ryzyko postępowania, a nie tylko interwencję sąsiedzką.

Ile faktycznie można stracić — przykład liczbowy

Załóżmy właściciela, który wynajmuje trzy mieszkania w Krakowie na krótkie pobyty przez jedną z platform, każde generujące około 2 500 zł miesięcznego przychodu. Jeśli po wejściu w życie ustawy nie dopełni obowiązku wpisu do CWTON dla żadnego z nich, kara do 50 000 zł może zostać nałożona za każdy lokal z osobna — teoretycznie do 150 000 zł łącznie, czyli więcej niż roczny przychód ze wszystkich trzech mieszkań razem. Nawet przy ostrożnym założeniu, że organ nałoży karę niższą niż maksymalna, ryzyko jest nieproporcjonalne do kosztu samej rejestracji, która — jak wskazują dotychczasowe zapowiedzi — ma być bezpłatna lub symboliczna.

Co zrobić już teraz

Zanim ustawa wejdzie w życie, nie masz obowiązku rejestracyjnego — ale masz czas na przygotowanie:

  • Sprawdzaj status ustawy w Senacie i komunikaty resortu odpowiedzialnego za turystykę; data uruchomienia CWTON może się jeszcze przesunąć.
  • Zbierz dokumenty, które prawdopodobnie będą potrzebne do wpisu: tytuł prawny do lokalu, dane techniczne, potwierdzenie zgodności z przepisami przeciwpożarowymi dla najmu turystycznego, jeśli dotyczy.
  • Zweryfikuj treść swoich ogłoszeń pod kątem tego, że w przyszłości będą musiały zawierać numer — dobrym nawykiem jest już teraz pisać ogłoszenia w sposób łatwy do zaktualizowania, zgodnie z zasadami opisanymi w przewodniku o ogłoszeniu i zdjęciach mieszkania.
  • Jeśli krótkoterminowy najem zaczyna generować więcej obowiązków administracyjnych niż przychodu, to dobry moment, żeby uczciwie porównać go z najmem długoterminowym — opisaliśmy różnice w porównaniu najmu krótkoterminowego i długoterminowego.
  • Całościowy przegląd tegorocznych zmian w prawie najmu, w tym tej regulacji, znajdziesz w podsumowaniu zmian w prawie najmu 2026.
  • Jeśli już dziś prowadzisz zarejestrowaną działalność i figurujesz w gminnej ewidencji innych obiektów hotelarskich, nie zakładaj automatycznie, że to zwalnia Cię z przyszłego wpisu do CWTON — to dwa odrębne rejestry o różnej podstawie prawnej, a tekst uchwalony przez Sejm nie przewiduje na razie automatycznego przeniesienia danych między nimi.

Podsumowanie

  • Rozporządzenie (UE) 2024/1028 obowiązuje w całej UE od 20 maja 2026 r. i wprowadza obowiązek rejestracji lokali na krótkie pobyty z unikalnym numerem identyfikacyjnym.
  • Polska nie uruchomiła jeszcze krajowego systemu (CWTON) — obowiązek unijny istnieje, ale bez krajowej infrastruktury nie ma jak go dziś wykonać ani wyegzekwować.
  • 8 października 2026 r. Sejm uchwalił ustawę wdrażającą (407 głosów za). Tekst przewiduje kary administracyjne do 50 000 zł za brak wpisu lub numeru w ogłoszeniu, ale ustawa jest w Senacie — to nie jest jeszcze obowiązujące prawo.
  • Przepisy o zakazach wspólnot, spółdzielni i gmin miałyby wejść 1 stycznia 2028 r., pozostałe po 14 dniach od ogłoszenia. Do ogłoszenia nie ma jeszcze czego egzekwować.
  • Rosnące obowiązki administracyjne to dobry moment, żeby porównać opłacalność najmu krótkoterminowego z długoterminowym.

Źródła prawne

Zabezpiecz przejście na najem długoterminowy z Rent Standard

Jeśli rosnące wymogi rejestracyjne i ryzyko kar skłaniają Cię do przejścia z najmu krótkoterminowego na długoterminowy, Rent Standard pomaga zbudować to bezpiecznie od zera: przygotujesz umowę bez luk, zweryfikujesz najemcę i udokumentujesz stan mieszkania protokołem zdawczo-odbiorczym z dowodami zdjęciowymi, zanim jeszcze podpiszesz pierwszą umowę na dłuższy okres.

Sprawdź, jak działa Rent Standard


Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych sprawach oraz w celu weryfikacji aktualnego stanu prawnego skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą.