Wynajem mieszkania firmie — ryczałt, faktura i własna spółka
Artykuł opracowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.
Nagłówek „Sejm podniósł ryczałt od najmu" łatwo wziąć za polecenie, żeby od jutra liczyć podatek inaczej. Ustawa, o którą chodzi, przeszła Sejm 22 października 2026 r. i tego samego tygodnia trafiła do Senatu. Nie jest ogłoszona. Nie zmienia rozliczenia za 2026 r. Zmienia natomiast pytanie, które właściciel i tak powinien umieć rozdzielić: najemca będący obcą firmą i najemca będący Twoją spółką nie są tym samym podatkowo, nawet gdy czynsz wpływa na to samo konto.
Po tym tekście wiadomo, która stawka obowiązuje dziś, co dokładnie jest w tekście uchwalonym przez Sejm, kiedy faktura w ogóle wchodzi w grę i którego progu nie wolno pomylić ze stawką od własności intelektualnej.
Dziś obowiązuje 8,5% i 12,5%
Przychody z najmu prywatnego — pieniądze otrzymane albo postawione do dyspozycji, także wartość świadczeń w naturze — podlegają ryczałtowi od przychodów ewidencjonowanych. Tak stanowi art. 6 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 843). Nie ma tu osobnej „skali dla mieszkania wynajętego firmie". Mechanikę ryczałtu, PIT-28 i to, co w ogóle jest przychodem, opisuje tekst ryczałt od najmu — jak rozliczyć. Tu zostaje różnica po stronie najemcy.
Stawka z art. 12 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym, wynosi 8,5% przychodów do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł. W tym punkcie mieszczą się między innymi przychody z art. 6 ust. 1a, czyli najem prywatny. Podatek liczy się od przychodu. Kosztów uzyskania przy ryczałcie nie odejmujesz (art. 12 ust. 2).
Limit 100 000 zł jest roczny i liczy się łącznie z przychodów objętych tym punktem, nie „osobno od każdego mieszkania". Opłaty, które najemca zwraca Ci tylko po to, żebyś oddał je dostawcy albo wspólnocie, zwykle da się utrzymać poza tym przychodem — pod warunkiem, że umowa je rozdziela. Jak to zapisać, jest w tekście czynsz a opłaty i media.
Uwaga: 27 października 2026 r. Senat przyjął tę ustawę wraz z poprawkami (62 głosy za, 23 przeciw). W druku komisji 885 A, który szedł pod to głosowanie, są trzy poprawki i żadna nie przepisuje stawek najmu. Dopóki tekst nie ukaże się w Dzienniku Ustaw, stawki z Dz.U. z 2025 r. poz. 843 zostają stawkami, którymi rozliczasz bieżący czynsz.
Obca firma i własna spółka
Firma na umowie nie przenosi najmu prywatnego na działalność gospodarczą samym tym, że ma NIP. Wynajmujący (właściciel), który nie prowadzi działalności w zakresie wynajmowania lokali, nadal może być po stronie prywatnej. Inna rzecz, że urząd patrzy na skalę, organizację i sposób działania, nie na jedno zdanie w umowie. Gdzie przebiega ta granica w konkretnej sprawie, tego artykuł nie rozstrzyga.
Osobno stoi najem instytucjonalny. To forma umowy dla wynajmującego, który prowadzi działalność w zakresie wynajmu, a nie etykieta na sytuację „najemcą jest spółka z o.o.". Różnicę opisuje tekst najem instytucjonalny. Da się wynająć mieszkanie firmie i zostać przy najmie prywatnym. Da się też prowadzić najem jako działalność i w ogóle nie używać najmu instytucjonalnego. To dwa pytania, nie jedno.
Własna spółka jest węższa niż „jakakolwiek firma". W tekście sejmowym podmiot powiązany dostaje definicję odesłaną do art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 592). Znaczący wpływ, o którym mowa w tym przepisie, obejmuje między innymi posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25% udziałów w kapitale, praw głosu albo udziału w zyskach (art. 23m ust. 2 pkt 1). Obejmuje też faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na kluczowe decyzje oraz związek małżeński, pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia (art. 23m ust. 2 pkt 2 i 3). Spółka niebędąca osobą prawną i jej wspólnik są powiązani wprost (art. 23m ust. 1 pkt 4 lit. c).
Stąd praktyczna różnica, która obowiązuje już w czytaniu projektu, a nie w stawce na dziś: lokal wynajęty obcej spółce pracowniczej i lokal wynajęty spółce, w której masz udziały, nie wpadają do jednego worka, gdyby nowa stawka weszła w życie. Dziś oba rozliczasz tym samym 8,5% i 12,5%.
Co jest w tekście Sejmu, a czego w nim nie ma
Tekst ustawy po trzecim czytaniu, przekazany Senatowi, zmienia art. 12 ustawy o ryczałcie w dwóch miejscach, które łatwo skleić w jeden nagłówek.
Pierwsze dotyczy mieszkania. Wprowadzenie do wyliczenia w art. 12 ust. 1 pkt 4 dostaje brzmienie: 8,5% do 100 000 zł oraz 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł albo 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł w przypadku przychodów uzyskanych od podmiotu powiązanego. Odczytanie, które padło też w drugim czytaniu w Sejmie, jest takie: pierwsze 100 000 zł zostaje przy 8,5%, a przy przychodzie od podmiotu powiązanego nadwyżka idzie na 15% zamiast 12,5%. Przy 200 000 zł rocznego czynszu od takiej spółki różnica wynosi 2 500 zł — bo 2,5 punktu procentowego liczone od 100 000 zł nadwyżki daje właśnie tyle. To arytmetyka z tego odczytania, nie nowa stawka do wpisania w przelew.
Drugie miejsce to art. 12 ust. 1 pkt 1 w nowym brzmieniu: 17% od przychodów z wolnych zawodów oraz z umowy najmu, dzierżawy lub umowy podobnej dotyczącej własności intelektualnej i podobnych produktów, z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim, zawartej z podmiotem powiązanym. To nie jest stawka od mieszkania. Lokal mieszkalny nie staje się „własnością intelektualną" przez to, że najemcą jest Twoja spółka.
Jest jeszcze art. 12 ust. 3 pkt 4. Dziś, gdy podatnik obowiązany do ewidencji przychodów miesza działalności opodatkowane różnymi stawkami i nie prowadzi ewidencji pozwalającej je rozdzielić, przychody z pkt 4 wpadają w zapasową stawkę 12,5%. Tekst Sejmu wpisuje w tym punkcie 15%. To stawka na bałagan w ewidencji, nie domyślny podatek od czynszu za mieszkanie.
Art. 4 ust. 1 tej ustawy mówi, że przepisy zmieniane w art. 3 — a tam jest właśnie ryczałt — stosuje się do dochodów i przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2027 r., poza wyjątkami, które stawek najmu nie dotyczą. Art. 6 przewiduje wejście ustawy w życie 1 stycznia 2027 r., znów z wyjątkami, wśród których zmian art. 12 nie ma. Oba zdania opisują tekst uchwalony przez Sejm. 27 października 2026 r. Senat przyjął ustawę wraz z poprawkami. Trzy poprawki z druku senackiego 885 A skreślają wyraz „wyłącznie" w art. 1, wyrazy „art. 15" w art. 2 i dopisują „i 2a" przy art. 30h ust. 2. Nie ma w nich 15%, progu 100 000 zł ani art. 12 ustawy o ryczałcie. Ustawa wraca do Sejmu, który może te poprawki przyjąć albo odrzucić. Prezydent może ją zawetować. Do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw żadna z tych dat nie jest terminem, pod który układasz zaliczkę.
Policz 200 000 zł dwa razy
Weź czynsz, który w całym 2026 r. daje 200 000 zł przychodu z najmu prywatnego, już po odjęciu mediów rozliczanych przejściowo. Limit 100 000 zł jest jeden na rok.
| Dziś (Dz.U. z 2025 r. poz. 843) | Tekst Sejmu, gdyby objął przychód od 1 stycznia 2027 r. od podmiotu powiązanego | |
|---|---|---|
| Pierwsze 100 000 zł | 8,5% = 8 500 zł | 8,5% = 8 500 zł |
| Nadwyżka 100 000 zł | 12,5% = 12 500 zł | 15% = 15 000 zł |
| Razem | 21 000 zł | 23 500 zł |
Różnica 2 500 zł pojawia się tylko w prawej kolumnie i tylko wtedy, gdy nadwyżka jest przychodem od podmiotu powiązanego, a ustawa wejdzie w tym brzmieniu. Obca firma, która nie jest z Tobą powiązana w rozumieniu art. 23m, zostaje przy lewej kolumnie także po 1 stycznia 2027 r. — o ile tekst nie zostanie rozszerzony. Przychód 96 000 zł w roku w ogóle nie dotyka nadwyżki: i dziś, i w tym tekście Sejmu zostaje przy 8,5%, czyli 8 160 zł. Podnoszenie stawki „bo Sejm coś uchwalił" przy czynszu poniżej progu jest pomyłką już na poziomie arytmetyki.
Prawa kolumna nie jest podatkiem do zapłaty w 2026 r. Zaliczkę za październik 2026 r. liczysz lewą kolumną, także gdy najemcą jest Twoja spółka.
Faktura nie jest ryczałtem
Stawka ryczałtu i obowiązek faktury to dwie ustawy. Najem nieruchomości o charakterze mieszkalnym, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe, jest zwolniony z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT). Zwolnienie psuje się, gdy cel przestaje być wyłącznie mieszkaniowy. Firma, która bierze lokal służbowy, żeby ktoś w nim mieszkał, i firma, która puszcza go dalej na doby, nie są tym samym stanem. Który z nich masz w umowie, rozstrzyga opis świadczenia, nie sam fakt, że najemca ma REGON.
Przy sprzedaży zwolnionej faktury co do zasady się nie wystawia (art. 106b ust. 2). Na żądanie nabywcy wystawiasz ją, jeżeli żądanie wpłynie w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę albo otrzymano zapłatę (art. 106b ust. 3). Gdy najemcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności, obowiązku faktury nie ma nawet na jej prośbę — możesz ją wystawić dobrowolnie. To rozróżnienie podaje też Ministerstwo Finansów w objaśnieniach o najmie prywatnym i fakturze: najpierw ustala się, czy faktura w ogóle jest należna, dopiero potem, czy ma iść przez Krajowy System e-Faktur.
KSeF tego progu nie zastępuje i nie podnosi stawki ryczałtu. Kiedy faktura w ogóle jest należna i kiedy do końca 2026 r. wolno ją wystawić poza systemem, jest w tekście KSeF a najem prywatny. Nie mieszaj tego progu z 15% z tekstu sejmowego: jedno jest o dokumencie, drugie o stawce, która jeszcze nie obowiązuje.
W umowie i tak nazwij strony tak, jak brzmią w rejestrze: firma z numerem KRS albo CEIDG, nie „pracownik, który będzie tu mieszkał", jeśli stroną jest spółka. Kto po Twojej stronie może złożyć podpis, gdy mieszkanie ma kilku właścicieli, to inne pytanie niż NIP najemcy. Elementy, które umowa ma mieć niezależnie od tego, zbiera tekst co musi zawierać umowa najmu.
Podsumowanie
- W 2026 r. najem prywatny, także na rzecz firmy, rozliczasz ryczałtem: 8,5% do 100 000 zł przychodu i 12,5% od nadwyżki.
- Ustawa z 22 października 2026 r. nie weszła w życie. 27 października Senat przyjął ją z trzema poprawkami, które stawek najmu nie ruszają. Tekst wraca do Sejmu.
- W tekście Sejmu nadwyżka ponad 100 000 zł uzyskana od podmiotu powiązanego idzie na 15% zamiast 12,5%, z zastosowaniem do przychodów od 1 stycznia 2027 r. Pierwsze 100 000 zł w tym odczytaniu zostaje przy 8,5%.
- 17% w tym samym tekście dotyczy najmu własności intelektualnej na rzecz podmiotu powiązanego, nie czynszu za mieszkanie.
- Powiązanie zaczyna się między innymi od 25% udziałów, ale też od faktycznego wpływu i od rodziny do drugiego stopnia. Sama „obca firma" powiązaniem nie jest.
- Faktura przy najmie zwolnionym z VAT jest na żądanie firmy, w terminie z art. 106b ust. 3. Brak faktury nie kasuje ryczałtu od czynszu.
Rozlicz najem dla firmy z Rent Standard
Czynsz, który wpada do ryczałtu, i opłaty, które mają zostać poza nim, rozjeżdżają się w jednej kwocie na przelewie. Rent Standard prowadzi umowę i rozliczenie płatności tak, żeby czynsz najmu dało się oddzielić od mediów, a dokumenty najmu — w tym to, kto jest stroną — zostały w jednym miejscu. To nie wyliczy za Ciebie podatku i nie powie, czy Twoja spółka jest podmiotem powiązanym. Pokaże, z jakiej kwoty w ogóle miałbyś go liczyć.
Sprawdź, jak działa Rent Standard
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych sprawach oraz w celu weryfikacji aktualnego stanu prawnego skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą.