Były najemca zostawił dług — jak dochodzić zapłaty
Artykuł opracowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.
Klucze wróciły, protokół zwrotu jest podpisany, a na koncie nadal brakuje dwóch albo trzech czynszów. Właściciel w tym momencie często szuka „eksmisji", choć mieszkanie stoi puste. Eksmisja odzyskuje lokal. Dług po wyprowadzce to osobne roszczenie o zapłatę i osobna ścieżka: wezwanie, pozew, a po tytule wykonawczym komornik. Po tym tekście wiadomo, które kwoty w ogóle nadają się do e-sądu, ile kosztuje pozew przy zaległości rzędu kilku tysięcy złotych i dlaczego samo wezwanie nie zatrzymuje przedawnienia.
To inny spór niż eksmisja
Dopóki najemca mieszka i nie płaci, idziesz ścieżką z tekstu najemca nie płaci — co robić: kontakt, wezwanie, uprzedzenie, wypowiedzenie, a potem albo pozew o eksmisję, albo — przy najmie okazjonalnym — klauzula wykonalności aktu notarialnego. Ta ścieżka ma jeden cel: skończyć najem i odzyskać lokal.
Gdy lokal jest już pusty, zostaje pieniądz. Wyrok eksmisyjny, jeśli w ogóle był, nie zastępuje nakazu zapłaty. I odwrotnie: nakaz zapłaty nie opróżnia mieszkania. Eksmisja bywa długa właśnie dlatego, że lokal jest zajęty. Przy byłym najemcy tego hamulca nie ma. Hamulcem jest coś innego: czy umiesz pokazać kwotę, czy adres do doręczeń nadal działa i czy roszczenie się nie przedawniło.
Potrącenie z kaucji, jeśli jeszcze jej nie zwróciłeś, pokrywa tylko tyle, ile kaucja została. Reszta nie znika. Kaucja nie jest też ostatnim czynszem, który „sam się rozlicza" w dniu wyprowadzki.
Policz dług, zanim pójdziesz do sądu
Do pozwu nadaje się kwota, którą umiesz wyliczyć z umowy, przelewów i protokołu. Zaległy czynsz za wskazane miesiące, uzgodniona opłata niezależna od właściciela, której najemca nie zapłacił, niedopłata mediów, jeśli masz fakturę i odczyt. Każdą pozycję rozpisz osobno: okres, podstawa, kwota.
Zostaw obok to, czego jeszcze nie znasz. Rocznego rozliczenia ogrzewania, które przyjdzie za pół roku, nie wpisuj jako pewnego długu. Kosztorysu „na oko" za rysy na parkiecie też nie. Szkoda w lokalu, której wysokość najemca kwestionuje, to roszczenie o odszkodowanie, nie o zapłatę oznaczonej sumy z umowy. Do elektronicznego postępowania upominawczego taka pozycja się nie nadaje, bo e-sąd nie prowadzi postępowania dowodowego.
Odsetek nie mieszaj z kapitałem w jednej liczbie „do zapłaty razem". Kapitał wynika z umowy. Odsetki liczy się osobno, od dnia następującego po terminie płatności.
Wezwanie nie przerywa przedawnienia
Wezwanie i tak wysyłasz. Sąd ma zobaczyć, że dałeś najemcy kwotę, numer rachunku i termin, i że pismo mogło do niego dojść. Jak to udokumentować — list polecony, awizo, adres z umowy — jest w tekście o skutecznym doręczeniu. Bez tego nakaz łatwo zbić jednym zdaniem: „niczego nie dostałem".
Wezwanie nie resetuje jednak zegara. Art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego przerywa bieg przedawnienia przez czynność przed sądem albo organem egzekucyjnym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, oraz przez uznanie roszczenia przez dłużnika. Punkt trzeci tego paragrafu jest uchylony. List z Twojej skrzynki do tego katalogu nie wchodzi.
Uznanie długu wchodzi. Jeżeli były najemca napisze, że zalega konkretną kwotę i prosi o rozłożenie jej na raty, to już nie jest samo wezwanie. To jego oświadczenie. Zachowaj je.
Pozew bieg przerywa. Dopóki postępowanie trwa, przedawnienie nie biegnie na nowo (art. 124 § 2). Kolejne miesiące czekania, aż sam odda, tego skutku nie dają.
Art. 118 daje roszczeniom o świadczenia okresowe trzy lata, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata. Czynsz jest świadczeniem okresowym. Przykład samego mechanizmu, nie oceny konkretnej sprawy: czynsz wymagalny w marcu 2024 r. liczy trzy lata do marca 2027 r., a ustawowy koniec terminu przypada na 31 grudnia 2027 r. Odszkodowanie za zniszczenie lokalu to inne roszczenie. Nie zakładaj, że przedawnia się w tym samym dniu co czynsz. Gdy wynajem jest działalnością gospodarczą, trzyletni termin z art. 118 obejmuje też roszczenia związane z tą działalnością.
Terminu nie wydłużysz zdaniem w umowie. Zabrania tego art. 119. Szerzej o takich zapisach piszemy przy klauzulach, które w najmie nie wiążą.
Na czas mediacji bieg przedawnienia ulega zawieszeniu (art. 121 pkt 5), a nie przerwaniu. To nie jest to samo co pozew. Kiedy ugoda w sporze o najem w ogóle ma sens, jest w tekście o mediacji.
Po prawomocnym orzeczeniu zegar liczy się od nowa. Art. 125 § 1 daje roszczeniu stwierdzonemu prawomocnym orzeczeniem sześć lat. Jeżeli orzeczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. Nakaz, którego nie oddasz do komornika, nie wisi więc w nieskończoność.
Odsetki 9,25% — krótki rachunek
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze świadczeniem pieniężnym, możesz żądać odsetek za czas opóźnienia, choćbyś nie poniósł szkody (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego). Gdy umowa nie oznacza innej stawki, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z 8 kwietnia 2026 r. (Monitor Polski z 2026 r. poz. 367) podaje, że od 5 marca 2026 r. wynoszą one 9,25% w stosunku rocznym.
Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może przekroczyć dwukrotności tej stawki (art. 481 § 2¹). Przy 9,25% sufit wynosi 18,5% w stosunku rocznym. Zapis wyższy i tak sprowadza się do odsetek maksymalnych. Postanowienie umowne nie może tego sufitu wyłączyć.
Uwaga: 9,25% to stawka z obwieszczenia obowiązująca od 5 marca 2026 r. Jest powiązana ze stopą referencyjną NBP. Zanim naliczysz odsetki za świeży okres, sprawdź, czy Minister Sprawiedliwości nie ogłosił nowej wysokości.
Rachunek poglądowy, nie wyrok. Kapitał 8 000 zł, stawka 9,25%, 90 dni, rok liczony jako 365 dni:
8 000 zł × 9,25% × 90 / 365 = 182,47 zł.
Odsetki dopisujesz obok kapitału, od dnia następującego po terminie każdej raty, a nie jedną kwotą „od początku najmu". Jeśli część długu powstała, gdy stawka była inna, liczysz odcinkami. Tego skrót powyżej nie robi — pokazuje tylko bieżącą stawkę na jednym kapitale.
EPU, gdy należność wynika z dokumentów
Elektroniczne postępowanie upominawcze prowadzi Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, przez e-sad.gov.pl. Pozew dotyczy roszczenia pieniężnego. Dowodów się nie załącza, tylko się je wskazuje: umowa, wezwanie, potwierdzenie przelewów, protokół. Opłatę wnosi się w systemie.
Wysokość opłaty podaje gov.pl (opis usługi zaktualizowany 30 lipca 2026 r.). Zależy od wartości przedmiotu sporu:
| Wartość przedmiotu sporu | Opłata od pozwu w EPU |
|---|---|
| do 1 500 zł | 30 zł |
| ponad 1 500 zł do 4 000 zł | 50 zł |
| ponad 4 000 zł do 7 500 zł | 100 zł |
| ponad 7 500 zł do 10 000 zł | 125 zł |
| ponad 10 000 zł do 15 000 zł | 188 zł |
| ponad 15 000 zł do 20 000 zł | 250 zł |
| ponad 20 000 zł do 2 000 000 zł | 1,25% wartości |
| powyżej 2 000 000 zł | 25 000 zł |
Przy zaległości 8 000 zł mieścisz się w progu „ponad 7 500 zł do 10 000 zł". Opłata wynosi 125 zł. Na tej samej stronie jest informacja, że w 2025 r. średni czas oczekiwania na nakaz zapłaty wyniósł 49 dni. To średnia tamtego roku, nie termin Twojej sprawy.
EPU ma sens, gdy kwota jest policzalna, a spór — jeśli w ogóle wybuchnie — nie polega na tym, czy parkiet był porysowany. Gdy najemca od początku kwestionuje samą wysokość szkody, zwykły pozew, w którym od razu składasz dowody, bywa uczciwszą drogą niż nakaz, który i tak upadnie.
Sprzeciw, szkoda i komornik
Złożenie sprzeciwu od nakazu jest bezpłatne. Sprzeciw nie jest drobiazgiem technicznym: nakaz, który został zaskarżony, nie staje się tytułem, z którym idziesz do komornika. Sprawa wymaga wtedy rozpoznania, a nie samego wydruku z e-sądu.
Do komornika trafiasz z tytułem wykonawczym, czyli prawomocnym orzeczeniem zaopatrzonym w klauzulę wykonalności. Wniosek składasz do komornika, nie „do sądu jeszcze raz". Opłatę egzekucyjną i wydatki określa ustawa o kosztach komorniczych. W praktyce wierzyciel często wykłada je pierwszy, a dopiero ściągnięcie od dłużnika je zwraca. Jeśli na koncie i u pracodawcy nic nie ma, tytuł leży, a pieniędzy nadal nie ma. To nie jest wada pozwu. To jest majątek dłużnika.
Szkody w lokalu nie dopisuj do tego samego pozwu tylko po to, żeby „załatwić wszystko naraz", jeśli nie umiesz ich wycenić dokumentem. Jedna sporna pozycja potrafi utrudnić całą resztę, która bez niej byłaby prosta.
Podsumowanie
- Puste mieszkanie i niezapłacony czynsz to pozew o zapłatę, nie kolejna eksmisja.
- Do e-sądu nadaje się kwota z umowy i przelewów. Sporna wycena zniszczeń — nie.
- Wezwanie trzeba doręczyć, ale samo wezwanie przedawnienia nie przerywa. Przerywa je pozew albo uznanie długu.
- Czynsz jako świadczenie okresowe przedawnia się co do zasady z upływem trzech lat, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.
- Od 5 marca 2026 r. odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 9,25% w stosunku rocznym. Sufit to ich dwukrotność, czyli 18,5%.
- Przy kapitale 8 000 zł opłata od pozwu w EPU wynosi 125 zł. Sprzeciw dłużnika jest bezpłatny i odbiera nakazowi drogę na skróty do komornika.
Zbierz dowód zapłaty z Rent Standard
Windykacja zaczyna się w dniu, w którym czynsz miał wpłynąć, nie w dniu, w którym tracisz cierpliwość. Rent Standard trzyma umowę, protokół zdawczo-odbiorczy ze zdjęciami i historię płatności w jednym miejscu, więc przy wezwaniu nie składasz wersji z pamięci. Przy kwocie, którą da się pokazać dokumentem, zostaje rachunek. Przy kwocie, której nie da się pokazać, zostaje powód, żeby jej nie wpisywać do pozwu.
Sprawdź, jak działa Rent Standard
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych sprawach oraz w celu weryfikacji aktualnego stanu prawnego skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą.