Zarządzanie najmem10 min

Pleśń w wynajmowanym mieszkaniu — kto płaci za ścianę

Artykuł opracowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.

Czarna obwódka przy oknie wygląda jak dowód, że najemca nie wietrzył. Czasem tak jest. Czasem to martwy ciąg w pionie, zimne nadproże albo wilgoć, która idzie od nieszczelnego stropu i tylko wychodzi na tynku. Ten sam obraz, inny rachunek. Pleśń jest objawem, nie nazwą winy. Po tym tekście wiadomo, od czego zależy, kto płaci, kiedy najemca może wyjść bez zachowania terminów i czego nie da się ściągnąć z kaucji samym zdaniem „to przez pranie".

Najpierw przyczyna, potem paragraf

Właściciel chce jednej reguły: plama na ścianie to zaniedbanie lokatora. Najemca chce drugiej: skoro ściana jest jego mieszkania, płaci budynek. Obie są za krótkie. Prawo nie przypisuje pleśni do osoby według tego, na czyjej ścianie wyszła. Przypisuje koszt do przyczyny, a przyczynę trzeba ustalić, zanim ktokolwiek maluje i zanim ktokolwiek potrąca kaucję.

Przy zwykłym najmie mieszkania rozdział idzie dwoma torami. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 795) każe wynajmującemu wydać rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie (art. 662 § 1). Drobne nakłady ze zwykłego używania obciążają najemcę (art. 662 § 2). Ustawa o ochronie praw lokatorów (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 725) dokłada konkretniejszy katalog: art. 6a po stronie wynajmującego, art. 6b po stronie najemcy. Pełny podział napraw jest w tekście kto płaci za naprawy w wynajmowanym mieszkaniu. Tu zostaje to, co przy wilgoci łatwo pomylić.

Art. 6b ust. 1 każe najemcy utrzymywać lokal we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym oraz przestrzegać porządku domowego. To nie jest zdanie „najemca wietrzy, więc pleśń jest jego". To obowiązek dbania o stan, który da się opisać. Art. 6a ust. 1 każe wynajmującemu zapewnić sprawne działanie instalacji, z których najemca korzysta, w tym tych, które odrębne przepisy wiążą z budynkiem. Wentylacja, która nie ciągnie, nie staje się „wietrzeniem najemcy" tylko dlatego, że kratka jest w jego pokoju.

Kiedy koszt zostaje przy najemcy

Kondensacja z używania lokalu jest najczęstszym obrazem, który właściciel widzi po sezonie grzewczym. Okna stale zamknięte, pranie suszone w pokoju, kratka zaklejona, szafa dosunięta do zimnej ściany zewnętrznej. Para z mieszkania siada na najzimniejszej powierzchni i zostaje nalot. Jeśli opinia albo przegląd wyklucza przeciek i potwierdza, że ciąg w przewodzie jest, a kratka była zasłonięta, przyczyna leży w sposobie używania.

Przy zwykłym najmie malowanie i naprawa uszkodzeń tynków ścian i sufitów są w art. 6b ust. 2 pkt 9 po stronie najemcy. Wymiana tynków jest w art. 6a ust. 3 pkt 3 lit. b po stronie wynajmującego. Nalot, który schodzi ze ściany i wymaga odmalowania, to nie to samo co tynk do skucia, bo ściana jest mokra od pionu. Zlanie tych dwóch prac w jedno „odmaluj pan" przegrywa w sporze, jeśli strony nie umówiły się inaczej na podstawie art. 6f. Art. 6f pozwala odwrócić katalog z art. 6a–6e tylko przy lokalu poza publicznym zasobem mieszkaniowym. Zapis „najemca płaci za każdą pleśń, niezależnie od przyczyny" nie zastępuje ustalenia przyczyny.

Jest też ścieżka wypowiedzenia, i nie jest natychmiastowa. Art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy pozwala właścicielowi wypowiedzieć stosunek prawny, gdy lokator — mimo pisemnego upomnienia — nadal używa lokalu sprzecznie z umową albo zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód. Wypowiedzenie jest na piśmie, z podaniem przyczyny, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 11 ust. 1 i ust. 2). Samo zdjęcie zagrzybionej ściany tego terminu nie uruchamia. Najpierw upomnienie, które mówi, czego żądasz: odsłonić kratkę, wietrzyć, przestać suszyć pranie w pokoju. Dopiero dalsze zaniedbanie otwiera wypowiedzenie.

Art. 667 § 2 Kodeksu cywilnego mówi o wypowiedzeniu bez zachowania terminów, gdy najemca mimo upomnienia używa rzeczy sprzecznie z umową albo zaniedbuje ją tak, że grozi jej uszkodzenie. Przy lokalu mieszkalnym nie jest to krótsza droga obok art. 11. Właściciel wypowiada z przyczyn i w terminie, które podaje ustawa.

Kiedy koszt zostaje przy wynajmującym

Drugi obraz jest techniczny i nie wynika z tego, jak najemca oddycha w mieszkaniu. Niesprawny przewód wentylacyjny. Mostek termiczny przy oknie, które przemarza niezależnie od wietrzenia. Przeciek z dachu, ze stropu albo z pionu. Wilgoć, która była w ścianie w dniu wydania kluczy. Tu art. 662 § 1 zostawia utrzymanie rzeczy przy wynajmującym. Art. 6a dokłada naprawy budynku i wymianę tynków, a straty z winy najemcy i tak schodzą na niego (art. 6a ust. 3 pkt 2) — wina, nie sam fakt, że plama jest w jego pokoju.

Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 524) każe właścicielowi lub zarządcy obiektu poddawać budynek kontroli co najmniej raz w roku, w tym stanu technicznego przewodów kominowych dymowych, spalinowych i wentylacyjnych (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c). Wyjątek dla domu jednorodzinnego dotyczy innej kontroli, tej z lit. a (elementy narażone na pogodę), nie przeglądu przewodów. W bloku wielorodzinnym przegląd pionu zamawia zwykle zarząd wspólnoty albo spółdzielnia, nie każdy wynajmujący z osobna. Tobie w sporze potrzebny jest protokół z tego przeglądu. Bez niego zdanie „wentylacja działa, bo kiedyś działała" jest wspomnieniem, nie dowodem.

Uwaga: roczny przegląd przewodów nie rozstrzyga, skąd wzięła się konkretna plama. Mówi, czy ciąg i stan przewodu były sprawdzone. Przyczynę nalotu na ścianie i tak zestawia się z tym protokołem, ze zdjęciami i — gdy strony się nie godzą — z opinią kogoś, kto mierzy wilgotność, a nie zgaduje po kolorze.

Jeżeli rzecz zniszczała z przyczyn, za które wynajmujący nie odpowiada, nie musi przywracać stanu poprzedniego (art. 662 § 3). To zdanie działa w obie strony narracji. Nie jest zgodą na zostawienie najemcy mokrej ściany, której przyczyną jest budynek. Jest zgodą na odmowę remontu, gdy ścianę zniszczyło używanie, za które wynajmujący nie odpowiada.

Wada zagrażająca zdrowiu to uprawnienie najemcy

Tu właściciel zwykle nie docenia stawki. Art. 664 § 1 daje najemcy żądanie odpowiedniego obniżenia czynszu za czas, w którym wady ograniczają przydatność rzeczy do umówionego użytku. Art. 664 § 2 pozwala wypowiedzieć najem bez zachowania terminów, gdy wady uniemożliwiają używanie, a wynajmujący po zawiadomieniu nie usunął ich w odpowiednim czasie albo usunąć się nie dadzą. Art. 664 § 3 odbiera te dwa uprawnienia, jeżeli najemca w chwili zawarcia umowy o wadach wiedział.

Art. 682 jest ostrzejszy i nie ma tego bezpiecznika. Jeżeli wady najętego lokalu zagrażają zdrowiu najemcy, jego domowników albo osób u niego zatrudnionych, najemca może wypowiedzieć najem bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby w chwili zawarcia umowy o wadach wiedział. Ustawa nie definiuje, od jakiego nalotu zaczyna się zagrożenie zdrowia. Nie podaje też progów wilgotności. Nie wpisuj więc do wezwania procentu, którego nie ma w przepisie. W sporze o to, czy konkretna pleśń już zagraża zdrowiu, decyduje ustalenie w sprawie, często z opinią, a nie kolor ściany na zdjęciu z telefonu.

Jeśli przyczyna jest po Twojej stronie i zwlekasz po zawiadomieniu, najemca ma argument do obniżenia czynszu, a przy zagrożeniu zdrowia — do wyjścia bez terminów, nawet gdy plama była widoczna przy podpisaniu umowy. Art. 666 § 2 idzie w drugą stronę: najemca, który widzi naprawę obciążającą wynajmującego, ma o niej niezwłocznie powiedzieć. Milczenie przez całą zimę osłabia obraz pilności. Nie kasuje art. 682.

Kaucja schodzi za przyczynę, nie za obraz

Potrącenie z kaucji za „zagrzybienie" bez przyczyny kończy się tak samo jak potrącenie za zwykłe malowanie po prawidłowym używaniu: słowem przeciwko słowu. Protokół zdawczo-odbiorczy jest tu kotwicą. Jeśli w dniu wydania ściany są opisane i sfotografowane jako czyste, a przy zwrocie jest nalot, masz punkt odniesienia. Jeśli protokół milczy, domniemanie z art. 675 § 3 Kodeksu cywilnego — że rzecz wydano w stanie dobrym — nie zastępuje zdjęcia konkretnej ściany, gdy spór dotyczy fragmentu, którego nikt nie opisał.

Z kaucji schodzi należność wynajmującego, nie decyzja, że „ściany i tak pójdą do malowania przed następnym najemcą". Zasady potrącenia i zwrotu są w tekście o kaucji przy najmie. Przy pleśni kolejność jest taka: przyczyna, potem zakres prac (odmalowanie czy wymiana tynku), potem kwota z faktury albo kosztorysu, który da się pokazać. Koszt opinii, którą zamawiasz, żeby wygrać spór, nie jest z góry kosztem najemcy. Kto ją zleca, ten ją najpierw opłaca. Czy sąd później przerzuci ten wydatek, zależy od wyniku sprawy, nie od tego, kto pierwszy zadzwonił do rzeczoznawcy.

Przykład. W protokole z dnia wydania ściana przy oknie jest sucha i bez nalotu. Po sezonie jest czarna na szerokości ramy. Najemca suszył pranie w tym pokoju i zasłonił kratkę. Przegląd przewodu nie wykazuje braku ciągu, a tynk nie jest mokry od strony pionu. Odmalowanie tej ściany przy zwykłym najmie zostaje przy najemcy jako praca z art. 6b ust. 2 pkt 9, a kaucja wchodzi w grę, bo stan początkowy jest opisany. Ta sama plama przy mokrym tynku od nieszczelnego pionu zostaje przy wynajmującym jako wymiana tynku z art. 6a. Kaucja jej nie pokrywa, choć obraz na zdjęciu jest podobny.

Przy okazjonalnym katalog ustawy odpada

Art. 19e wyłącza przy najmie okazjonalnym stosowanie ustawy, z kilkoma wyjątkami, i tylko wtedy, gdy właściciel zgłosił umowę naczelnikowi urzędu skarbowego tak, jak wymaga art. 19b ust. 1. Art. 6a i 6b w tych wyjątkach nie ma. Zostaje Kodeks cywilny: art. 662, 681 i 682 oraz to, co strony same napisały. Konstrukcję zgłoszenia omawia przewodnik o najmie okazjonalnym.

Art. 11 ust. 2 pkt 1–3 w wyjątkach jest. Ścieżka pisemnego upomnienia i wypowiedzenia z powodu szkody z zaniedbania nie znika tylko dlatego, że umowa jest okazjonalna. Znika za to ustawowy podział „malowanie najemca, tynk wynajmujący". Jak umowa milczy, zostaje ogólna reguła: wynajmujący utrzymuje lokal w stanie przydatnym, najemca ponosi drobne nakłady ze zwykłego używania. Dlatego przy okazjonalnym zdanie o wietrzeniu, o niezasłanianiu kratek i o obowiązku zgłoszenia pierwszych oznak wilgoci musi stać w umowie. Inaczej spór wraca do słowa „drobne".

To samo dotyczy wejścia, żeby przyczynę w ogóle zobaczyć. Awaria i przegląd mają własną procedurę. Nie wchodzisz „bo pleśń", z zapasowego klucza, bez trybu z ustawy. Ten tryb jest w tekście czy właściciel może wejść do wynajmowanego mieszkania.

Co widać Jeśli przyczyna jest taka Przy zwykłym najmie koszt
Nalot przy zasłoniętej kratce, ciąg w przewodzie jest używanie lokalu najemca (art. 6b, w tym malowanie ścian)
Mokry tynk od pionu, dachu albo stropu wada budynku albo instalacji wynajmujący (art. 6a, w tym wymiana tynków)
Brak ciągu w przewodzie kominowym wentylacyjnym stan obiektu, przegląd z art. 62 Prawa budowlanego wynajmujący albo zarządca obiektu, nie „wietrzenie" najemcy
Plama opisana już w protokole przy wydaniu wada znana od startu nie przerzucasz jej na kaucję jako szkody najemcy; art. 682 i tak może dać najemcy wyjście, gdy zagraża zdrowiu

Tabela dotyczy zwykłego najmu, do którego wchodzą art. 6a i 6b. Przy zgłoszonym najmie okazjonalnym środkowa kolumna zostaje, prawa kolumna wraca do umowy i do art. 662.

Podsumowanie

  • Pleśń jest objawem. Kto płaci, zależy od przyczyny, nie od tego, w czyim pokoju wyszła plama.
  • Przy zwykłym najmie odmalowanie ściany jest w art. 6b, wymiana tynków w art. 6a. Zapis „zawsze najemca" nie zastępuje tego podziału, chyba że art. 6f i lokal poza zasobem publicznym.
  • Wypowiedzenie przez właściciela z powodu zaniedbania idzie przez art. 11 ust. 2 pkt 1: pisemne upomnienie, potem pismo nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca.
  • Art. 682 daje najemcy wypowiedzenie bez terminów, gdy wada zagraża zdrowiu, nawet jeśli wiedział o niej przy podpisaniu umowy. Art. 664 § 3 takiego bezpiecznika nie ma i dotyczy innej pary uprawnień.
  • Przewody kominowe, w tym wentylacyjne, podlegają kontroli co najmniej raz w roku (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego). W sporze trzymaj protokół, nie wspomnienie.
  • Kaucja wchodzi w grę przy wykazanej przyczynie po stronie najemcy i przy protokole, który pokazuje stan ściany na wejściu.

Zostaw ślad przyczyny z Rent Standard

Spór o pleśń rozstrzyga się na zdjęciach z dnia wydania, na zapisie o wietrzeniu i na tym, kto pierwszy zgłosił wilgoć. Rent Standard trzyma umowę, protokół ze zdjęciami i korespondencję w jednym miejscu, więc przy zwrocie kaucji nie zaczynasz od pustej ściany i dwóch sprzecznych wersji. Gdy strony nie godzą się co do przyczyny, zostaje ścieżka sporu, a nie malowanie „dla świętego spokoju" z cudzej kaucji.

Sprawdź, jak działa Rent Standard


Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych sprawach oraz w celu weryfikacji aktualnego stanu prawnego skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą.