Prawo najmu9 min

Fikcyjny adres w najmie okazjonalnym — jak go sprawdzić

Artykuł opracowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.

Trzy załączniki leżą na stole, podpis na zgodzie wygląda jak podpis, a adres da się wpisać w mapę. Najem okazjonalny miał właśnie po to być, żeby nie kończyć się latami w sądzie. Potem komornik staje pod drzwiami wskazanego lokalu i okazuje się, że nikt tego najemcy nie przyjmie. Zgoda była kupiona albo właściciel lokalu nigdy o niej nie słyszał.

Ustawa nie każe Ci tego sprawdzać przed podpisem. Komornik też tego nie sprawdza w dniu umowy. Zostaje to, co da się zrobić samemu, póki papier jest jeszcze tylko papierem. Po tym tekście wiadomo, co załącznik naprawdę poświadcza, jak skonfrontować go z księgą wieczystą i czego nie obiecuje wypowiedzenie, gdy adres później znika.

Co załącznik ma zawierać

Do umowy najmu okazjonalnego dokłada się między innymi wskazanie przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać, gdy dojdzie do egzekucji opróżnienia, oraz oświadczenie właściciela tego lokalu albo osoby, która ma do niego tytuł prawny. Zgoda obejmuje zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących. Tak jest w art. 19a ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie praw lokatorów (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 725).

Podpis notarialnie poświadczony nie jest tu regułą ustawową. Przepis mówi: na żądanie wynajmującego załącza się oświadczenie z takim podpisem. Jak nie zażądasz, wystarczy podpis własnoręczny. Poświadczenie potwierdza, kto podpisał. Nie potwierdza, że lokal nadaje się do zamieszkania ani że za dwa lata ta osoba nadal będzie miała do niego prawo.

Zgoda nie robi z jej autora strony umowy najmu i nie robi z niego poręczyciela czynszu. Tekst przepisu jest węższy: wyraża zgodę na zamieszkanie. Kto szuka w tym papierze drugiego dłużnika, czyta dokument, którego ustawa nie przewiduje.

Całą konstrukcję — akt notarialny o poddaniu się egzekucji, czas oznaczony, zgłoszenie do urzędu skarbowego — opisuje przewodnik najem okazjonalny. Tu zostaje sam adres.

Czego ustawa nie każe sprawdzić

Art. 19a nie wymaga od wynajmującego odpisu księgi, wizyty w lokalu ani rozmowy z osobą, która rzekomo wyraziła zgodę. Wystarczy, że załączniki są. To jest luka, nie Twoje niedopatrzenie przy czytaniu ustawy.

Krajowa Rada Komornicza w piśmie z 12 sierpnia 2026 r. (KRK/IX/890/26), wydanym w odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich z 13 lipca 2026 r., opisuje obrót tak zwanymi adresami do najmu okazjonalnego. Zgoda formalnie spełnia wymogi, a faktycznie nie daje możliwości zamieszkania. Rada pisze wprost, że komornik nie jest podmiotem uprawnionym do badania prawdziwości ani celowości tych oświadczeń na etapie zawierania umowy. Kompetencje organu egzekucyjnego zaczynają się później, gdy wierzyciel ma już tytuł wykonawczy i składa wniosek.

Innymi słowy: notariusz przyjmuje oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji, a prawdziwość adresu z osobnego świstka nie jest czynnością, którą ktoś z urzędu odsieje za Ciebie. Dowiadujesz się w najgorszym momencie, czyli wtedy, gdy mieszkanie jest już potrzebne z powrotem.

Adres z ogłoszenia nie jest lokalem

Ogłoszenie „adres do wyprowadzki" albo „zaświadczenie pod najem okazjonalny" nie jest tytułem prawnym. Jest ofertą podpisu. Najemca, który nie ma w Polsce rodziny ani znajomego z mieszkaniem, bywa na takie ogłoszenie skazany — szczególnie cudzoziemiec, któremu adres za granicą i tak nie załatwia wymogu. To osobny problem, opisany przy wynajmie mieszkania cudzoziemcowi. Kupiony polski adres jest inną usterką: lokal leży w Polsce, tylko zgoda jest pusta.

Nie da się z ustawy wyczytać cennika takich ogłoszeń i nie ma po co go tu zgadywać. Sama obecność oferty wystarczy jako sygnał. Jeśli kandydat nie potrafi powiedzieć, czyim lokalem jest wskazany adres, jak ta osoba nazywa się w księdze i skąd ją zna, papier jest tańszy niż wygląda. Drogi robi się później.

Sprawdzenie przed podpisem Co potwierdza Czego nie potwierdza
Odpis księgi wieczystej Kto jest właścicielem i czy nazwisko na zgodzie się z tym zgadza Że ta osoba za dwa lata nadal przyjmie najemcę
Podpis notarialnie poświadczony, którego zażądasz Kto złożył podpis Że lokal nadaje się do zamieszkania
Rozmowa z osobą z księgi, nie z pośrednikiem od adresu Że zgoda nie jest kupionym blankietem Jak sąd albo komornik oceni sprawę, której jeszcze nie ma

Co zrobić, zanim dołączysz świstek

Poproś o numer księgi wieczystej wskazanego lokalu i porównaj dział II z nazwiskiem na oświadczeniu. Zwykły odpis da się pobrać w Elektronicznych Księgach Wieczystych. Jeśli na zgodzie jest ktoś inny niż właściciel, przepis na to pozwala — ale tylko gdy ta osoba ma tytuł prawny. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w księdze wieczystej nieruchomości często widać inaczej niż własność. Wtedy tytuł pokazuje zaświadczenie spółdzielni, nie samo nazwisko z działu II. Brak zbieżności i brak zaświadczenia to powód, żeby załącznika nie przyjąć, a nie temat do „jakoś to będzie".

Poświadczenia podpisu żądaj od razu, na podstawie art. 19a ust. 2 pkt 3. Koszt tej czynności nie jest taksą za akt o poddaniu się egzekucji. Tamten limit — nie więcej niż jedna dziesiąta minimalnego wynagrodzenia — dotyczy wyłącznie oświadczenia najemcy z art. 19a ust. 2 pkt 1 i ust. 7. Poświadczenia podpisu tym limitem nie myl. Konkretną taksę podaje kancelaria przy czynności. Tu nie ma jednej kwoty, którą dałoby się uczciwie wpisać na cały rok.

Zadzwoń albo napisz do osoby z księgi na kontakt, który sam znajdziesz, nie na numer z ogłoszenia dostarczony przez kandydata. Jedno pytanie wystarcza: czy wie, że godzi się przyjąć tę osobę, gdyby doszło do opróżnienia Twojego mieszkania. Jeśli słyszy o tym pierwszy raz, załącznik jest skończony, zanim umowa wejdzie w życie.

W samej umowie zapisz, że najemca niezwłocznie zawiadamia Cię o utracie możliwości zamieszkania we wskazanym lokalu. Ustawa tego zdania nie wymaga. Bez niego termin, o którym mowa niżej, biegnie od wiadomości najemcy, a Ty możesz o sprawie nie wiedzieć miesiącami.

21 dni liczy się od wiadomości najemcy

Gdy najemca traci możliwość zamieszkania w wskazanym lokalu, ma 21 dni od dnia, w którym dowiedział się o tym zdarzeniu, żeby wskazać inny lokal i przedstawić nowe oświadczenie osoby z tytułem prawnym (art. 19a ust. 3). „Od powzięcia wiadomości" nie znaczy „od dnia, w którym właściciel wynajmowanego mieszkania się zorientował". Sprzedaż tamtego lokalu, śmierć osoby, która wyraziła zgodę, albo cofnięcie zgody mogą minąć bez Twojej wiedzy. Stąd zawiadomienie w umowie. To nie zastępuje przepisu. Przyspiesza moment, w którym w ogóle możesz zareagować.

Niedopełnienie tego obowiązku daje podstawę do wypowiedzenia. Właściciel może wypowiedzieć najem okazjonalny na piśmie, z zachowaniem co najmniej siedmiodniowego okresu wypowiedzenia (art. 19d ust. 5). Termin nie jest „na koniec miesiąca". Jest krótki i łatwo go zepsuć doręczeniem: pismo, które nie dotarło tak, żeby dało się to pokazać, nie uruchamia siedmiu dni. Jak składać wezwanie i wypowiedzenie, żeby zostały w aktach, jest w tekście skuteczne doręczenie najemcy.

Siedem dni kończy umowę, jeśli wypowiedzenie jest skuteczne. Nie jest jeszcze opróżnieniem lokalu. Dalsza ścieżka — żądanie opróżnienia i wniosek o klauzulę wykonalności — to już procedura najmu okazjonalnego po ustaniu stosunku, opisana przy eksmisji. Nie zaczynaj jej w tym samym piśmie co wypowiedzenie.

Uwaga: art. 19d ust. 5 daje uprawnienie do wypowiedzenia. Nie rozstrzyga, czy po utracie adresu komornik nadal prowadzi egzekucję jak przy najmie okazjonalnym. To są dwie różne kwestie i druga z nich nie ma w tym tekście wyroku.

Dwa poglądy, żaden nie jest wyrokiem

Krajowa Rada Komornicza w tym samym piśmie z 12 sierpnia 2026 r. streszcza spór, którego sama nie rozcina. Jeden pogląd: skoro wskazany lokal odpadł i nowego nie ma, brak podstaw do eksmisji w reżimie najmu okazjonalnego, bo odpadł jeden z elementów tej konstrukcji. Drugi pogląd: rozwiązanie umowy na podstawie art. 19d ust. 5 nie odbiera wynajmującemu uproszczonej ścieżki, a komornik przeprowadza opróżnienie do noclegowni, schroniska albo innej placówki wskazanej przez gminę, na podstawie art. 1046 § 5¹ Kodeksu postępowania cywilnego.

Rada dopowiada, skąd ten rozjazd. Art. 19e uzależnia wyłączenie części przepisów ustawy od zgłoszenia umowy naczelnikowi urzędu skarbowego, a nie od tego, że oświadczenie o lokalu nadal jest aktualne. Utrata adresu nie została więc wprost zapisana jako wyłącznik szczególnego reżimu. Jednocześnie bez realnego lokalu egzekucja „do wskazanego adresu" nie ma dokąd iść. Oba zdania mogą być jednocześnie prawdziwe jako opis luk. Żadne nie jest instrukcją, co sąd zrobi w Twojej sprawie.

Dlatego artykuł nie wybiera zwycięzcy. Wybór należy do sądu i do komornika w konkretnym stanie faktycznym. Dla właściciela, który jeszcze nie podpisał umowy, praktyczny skutek jest wcześniejszy: adres sprawdza się przed notariuszem, nie po klauzuli wykonalności. Gdy adres odpadnie w trakcie najmu, zostaje obowiązek najemcy z art. 19a ust. 3 i wypowiedzenie z art. 19d ust. 5. Co komornik zrobi dalej, tego pisma Rady nie zamyka. Rada sama pisze, że przepisy są nieprecyzyjne i że zmiany prawa byłyby potrzebne. Projektu, który by to załatwił, w tym tekście nie ma, bo go nie ogłoszono jako obowiązującej reguły.

Podsumowanie

  • Wskazanie lokalu i zgoda osoby z tytułem prawnym są załącznikami z art. 19a ust. 2 pkt 2 i 3. Podpis notarialnie poświadczony dokładasz, gdy tego zażądasz. Sam przepis nie każe Ci sprawdzić, czy adres jest prawdziwy.
  • Komornik, według Krajowej Rady Komorniczej, nie bada prawdziwości tej zgody przy zawieraniu umowy. Obrót „adresami do najmu okazjonalnego" wychodzi przy egzekucji.
  • Przed podpisem porównaj zgodę z księgą wieczystą albo z tytułem spółdzielczym i potwierdź ją u osoby, która w tym tytule siedzi, nie u pośrednika od ogłoszenia.
  • Utrata lokalu uruchamia 21 dni od wiadomości najemcy, nie od Twojej. W umowie warto żądać zawiadomienia. Brak nowego adresu pozwala wypowiedzieć umowę na piśmie z co najmniej siedmiodniowym terminem.
  • Czy po takim wypowiedzeniu zostaje uproszczona eksmisja, czy już nie, Rada Komornicza opisuje jako dwa sprzeczne poglądy. Tego tekstu nie traktuj jako rozstrzygnięcia.

Sprawdź załączniki najmu z Rent Standard

Adres, którego nikt nie zestawił z księgą, nie naprawi się w folderze z umową. Rent Standard układa dokumenty najmu w jednym miejscu: umowę, załączniki i to, kogo wpisano jako osobę godzącą się na lokal. Nie pobierze odpisu księgi wieczystej i nie potwierdzi, że zgoda nie jest kupiona. Pokaże, czy te papiery w ogóle są przy umowie, zanim klucz wyjdzie z ręki.

Sprawdź, jak działa Rent Standard


Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych sprawach oraz w celu weryfikacji aktualnego stanu prawnego skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą.